Informatie over onderzoek naar interlandelijke adoptie

Op maandag 8 februari 2021 is het rapport ‘Commissie onderzoek interlandelijke adoptie’ gepubliceerd en overgedragen aan Minister van Rechtsbescherming, Sander Dekker. Dit rapport is het resultaat van een onafhankelijk onderzoek van de ‘Commissie onderzoek interlandelijke adoptie in het verleden’ naar de feitelijke gang van zaken rondom oude internationale adopties en de rol van de Nederlandse overheid hierbij.

Wat is er nu bekend?

  • Minister Dekker geeft aan dat de Nederlandse overheid tekort is geschoten door jarenlang weg te kijken van misstanden bij interlandelijke adopties en hier niet op in te grijpen. Dit geldt tenminste voor de periode 1967-1998.
  • De Nederlandse overheid heeft bij interlandelijke adopties zich in het verleden te passief opgesteld, onvoldoende toezicht gehad op adoptieprocedures en niet ingegrepen bij misstanden die aan het licht kwamen. Ook in Nederland opererende bemiddelende instanties waren op de hoogte van misstanden maar grepen niet in.
  • Alle interlandelijke adoptieprocedures worden per direct opgeschort. Dit is besloten omdat het huidige adoptiesysteem nog steeds kwetsbaarheden bevat en onvoldoende te controleren is.
  • Er is geen termijn gegeven voor de opschorting. De Commissie heeft aanbevolen om een fundamentele bezinning op interlandelijke adoptie te doen en totdat dit gebeurt is de procedures op te schorten. Een definitief besluit of interlandelijke adoptie in de toekomst weer mogelijk wordt, wordt aan een volgend kabinet over gelaten.
  • Aspirant-adoptieouders die al een beginseltoestemming hebben, worden in de gelegenheid gesteld de procedure af te ronden.
  • Minister Dekker heeft namens het kabinet excuses aangeboden aan geadopteerden voor de tekortkoming en misstanden van de Nederlandse overheid bij internationale adopties.
  • Er wordt een landelijk expertisecentrum voor geadopteerden opgericht. Dit expertisecentrum biedt ondersteuning in alle fasen van de zoektocht naar afstammingsinformatie, laagdrempelige sociaalpsychologische hulp en juridische ondersteuning.
  • De Staat zal zich vanaf heden in door geadopteerden aangespannen procedures inzake interlandelijke adoptie niet langer beroepen op verjaring. Dit geldt zowel voor lopende als voor toekomstige procedures.
  • Er is nazorg beschikbaar voor alle betrokkenen. Onderaan deze pagina vindt u daar meer informatie over.

Bekijk ook het nieuwsbericht en persbericht van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Meer informatie over de achtergrond van het onderzoek en het nieuwsbericht van Fiom leest u op Fiom.nl. De persconferentie van de Commissie Joustra en minister Dekker kunt u terugkijken op YouTube.

Bekijk ook ons nieuwsbericht

 

Veelgestelde vragen

Adoptieouders

Ik heb in het verleden een kind geadopteerd, is dit op de juiste manier gegaan?

Hier kunnen we in algemeenheid niks over zeggen. Dit verschilt per dossier en procedure. U kunt contact met ons opnemen op 030 – 233 03 40 (keuze 3) of nazorg@adoptie.nl.

 

Aspirant adoptieouders

Ik heb me nog niet aangemeld als aspirant-adoptieouder, kan ik dat nog doen?

Nee, er worden tot nader order geen nieuwe aanvragen tot het starten van een interlandelijke adoptieprocedure in behandeling genomen.

Ik volg momenteel de voorlichtingsbijeenkomsten. Kom ik nog in aanmerking om een kind te adopteren?

Alle adoptieprocedures zijn opgeschort, behalve voor aspirant-adoptieouders die al een beginseltoestemming hebben. Heeft u nog geen beginseltoestemming? Dan is het tot nader bericht niet mogelijk om verder te gaan met de adoptieprocedure.

Ik volg momenteel de voorlichtingsbijeenkomsten en heb dus nog geen beginseltoestemming. Kan ik de procedure verder doorlopen? Sta ik dan vooraan de lijst als adoptieprocedures weer opgestart worden?

Nee, alle informatiebijeenkomsten en voorlichtingsbijeenkomsten worden per direct en tot nader bericht geannuleerd.

Kan ik het geld voor de informatiebijeenkomst en/of voorlichtingsbijeenkomsten terugvragen?

Het ministerie van Justitie en Veiligheid geeft aan dat, als besloten wordt dat interlandelijke adoptie definitief wordt stopgezet, u de betaalde facturen voor de voorlichting retour ontvangt. Totdat er een definitief besluit wordt genomen behoudt u uw BKA-nummer.

Ik heb mijn aanvraag voor beginseltoestemming al ingediend. Kan ik de adoptieprocedure verder doorlopen?

Nee, enkel de procedures waarin al een beginseltoestemming is verleend worden afgerond. De overige procedures worden opgeschort.

Ik moet nog opgeroepen worden voor het gezinsonderzoek maar heb al wel de voorlichting afgerond. Kan ik de adoptieprocedure verder doorlopen?

Nee, enkel de procedures waarin al een beginseltoestemming is verleend worden afgerond. De overige procedures worden opgeschort.

Ik heb inmiddels gesprekken gehad met de Raad voor de Kinderbescherming. Kan ik de adoptieprocedure verder doorlopen?

Nee, enkel de procedures waarin al een beginseltoestemming is verleend worden afgerond. De overige procedures worden opgeschort.

Ik heb het gezinsonderzoek doorlopen maar ben in afwachting van de rapportage. Kan ik de adoptieprocedure verder doorlopen?

Nee, enkel de procedures waarin al een beginseltoestemming is verleend worden afgerond. De overige procedures worden opgeschort.

 

Algemene vragen

Waarom heeft minister Dekker besloten interlandelijke adopties op te schorten?

Eind 2018 heeft minister Dekker een onafhankelijke commissie gevraagd onderzoek te doen naar de feitelijke gang van zaken bij interlandelijke adopties in het verleden en de rol van de Nederlandse overheid hierbij. De conclusie van de Commissie is dat er misstanden hebben plaatsgevonden en dat de Nederlandse overheid hierbij tekort is geschoten. Een van de aanbevelingen van de Commissie is te stoppen met interlandelijke adoptie omdat het huidige adoptieproces nog steeds kwetsbaarheden bevat en onvoldoende te controleren is, waardoor misstanden niet uitgesloten kunnen worden. De minister heeft daarom besloten interlandelijke adopties op te schorten.

Hoe lang gaat de opschorting van interlandelijke adopties duren?

Dit is niet bekend. Allereerst zal, op aanbeveling van de Commissie, een fundamentele bezinning op interlandelijke adopties gedaan worden. Daarna dient een definitief besluit genomen te worden. Dit besluit wordt overgelaten aan een volgend kabinet. Wij verwachten dat de opschorting minimaal een half jaar zal duren.

Hoe groot is de kans dat adopteren helemaal niet meer mogelijk is na opschorting?

Deze kans is nog niet in te schatten. Minister Dekker heeft aangegeven dat hij de komende maanden verkent of er een mogelijkheid is waarin het huidige adoptiesysteem voldoet aan de door de Commissie gestelde waarborgen. Mocht blijken dat dit niet kan, dan zal serieus worden overwogen om te stoppen met interlandelijke adoptie. Het is aan een nieuw kabinet om de vereiste wetswijziging van de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie (Wobka) aan de Kamer voor te leggen.

Waarom kunnen adopties uit landen waar procedures zorgvuldig verlopen niet doorgaan?

De minister geeft aan dat het volledige adoptieproces onvoldoende te controleren is. Het is dus niet te controleren of de procedure voor bepaalde landen wel zorgvuldig verloopt. Daarom is besloten de adopties voor alle landen op te schorten.

 

Heeft u een andere vraag?

Heeft u al een beginseltoestemming of staat uw vraag hier niet bij? Lees dan de antwoorden op veelgestelde vragen van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Antwoorden op veelgestelde vragen voor geadopteerden worden later toegevoegd.

U kunt ook contact met ons opnemen op 030 – 233 03 40 (keuze 3) of nazorg@adoptie.nl.

 

Nazorg

De uitkomst van dit onderzoek heeft invloed voor iedereen die betrokken is bij adoptie.

Het kan ook veel vragen oproepen. Wilt u hier met iemand over praten? U kunt terecht bij:

  • De overheid verwijst voor nazorg naar de organisatie MIND Korrelatie. U kunt bij hen (anoniem) praten met een professionele hulpverlener.
  • Adoptieouders en aspirant-adoptieouders kunnen bij ons terecht met al hun vragen. Wij bieden een luisterend oor, geven tips en kunnen samen met u kijken of en zo ja welke ondersteuning gewenst is. Wij kunnen u zo nodig verwijzen naar een adoptiedeskundige hulpverlener bij u in de buurt. U kunt telefonisch contact met ons opnemen op werkdagen van 9.00 tot 12.30 uur: 030 – 233 03 40 (keuze 3) of op nazorg@adoptie.nl.
  • Geadopteerden kunnen bij Fiom (Adoptievoorzieningen is onderdeel van Fiom) terecht voor gratis nazorg. Deze nazorg bestaat uit 1 tot 5 individuele gesprekken van ongeveer een uur. U kunt ons bereiken op 088 126 49 99, helpdeskadoptie@fiom.nl of via het contactformulier.
  • Op Fiom.nl vindt u een overzicht van hulpverleners voor psychosociale ondersteuning.

Dit overzicht wordt mogelijk later nog aangevuld.

 

Wij staan voor u klaar

We begrijpen dat dit nieuws veel vragen en gevoelens kan oproepen bij geadopteerden, adoptieouders, aspirant-adoptieouders en andere betrokkenen.

Wilt u hierover praten? Wij staan voor u klaar. U kunt ons van 9.00 tot 12.30 uur bereiken op 030 – 233 03 40.

U kunt ook contact opnemen met Fiom op 088 126 49 99 en helpdeskadoptie@fiom.nl. Adoptievoorzieningen is onderdeel van Fiom.

 

Over het onderzoek

Aanleiding voor het onderzoek is informatie, onder andere uit de televisie-uitzending van Zembla op 28 maart 2018 en een Wob-verzoek naar illegale adopties uit Brazilië, die wijzen op mogelijke misstanden bij de adoptie van baby’s in de jaren zeventig en tachtig en de rol van de Nederlandse overheid hierbij. Op basis van deze informatie heeft minister Dekker een onderzoekscommissie ingesteld. Lees de opdracht van de Commissie onderzoek interlandelijke adoptie.

Het onderzoek richtte zich in eerste instantie op de landen Brazilië, Colombia, Indonesië, Sri Lanka en Bangladesh. De Commissie heeft echter beoordeeld dat het gehele adoptieproces niet goed controleerbaar is, dit staat los van de landen van herkomst. Deze uitspraken en maatregelen gelden dus voor alle landen.