Avatar

Karen Visser

Moeder van drie: zoon Casper '02 (thuis geboren), dochter Ying Xin ('04, Wenzhou/Zhejiang, China, special need) en zoon Hong Jie ('06, Hangzhou/Zhejiang, China, special need). Karen heeft geblogd van juli 2015 tot december 2016.

Een zwaluw maakt nog geen zomer

Binnen ons gezin zijn er natuurlijk generatieverschillen. Onze kinderen hebben geen idee wie Joan Collins is en omgekeerd moest ik écht even Googlen wie in hemelsnaam ‘Rutger van Furtjuh’ is (een vlogger op YouTube, mocht het je interesseren). Prima toch?

Ook in de adoptiewereld merk je generatieverschillen. Onze adopties zijn toch heel anders verlopen dan die in de jaren ’60 en ’70: uit Oostenrijk en Griekenland adopteren we niet meer, de VIA is er bij gekomen en termen als ‘de adoptiedriehoek’ of ‘hechtingsproblematiek’ zijn heel gangbaar geworden. Termen als ‘Hebbesdag’ of ‘Gotchaday’ zijn zelfs niet meer politiek correct; vanuit het perspectief van de geadopteerde gaan die voorbij aan hun verdriet en verlies.

Ik durf wel te zeggen dat we beter voorbereid zijn dan de ouders die ons een paar decennia voorgingen. We hebben voorlichting gekregen, zijn op de risico’s gewezen en – voor zover dat al nodig was – uitgelegd dat helaas, alleen liefde niet genoeg is om alle problemen te overwinnen. Adoptie is een andere vorm van gezinsvorming dan ‘gewone’ geboorte. Hoewel hechting bij andere kinderen een rol speelt, zijn de verschillen in de praktijk groot. We zijn goed geïnformeerd over plaatsen waar we hulp kunnen zoeken als dat nodig is.

Wat me de laatste twee jaar opvalt, is dat nu de volwassen (of bijna volwassen) geadopteerde zich steeds meer in het verhaal mengt, dit een specifiek effect heeft op de discussie. Onze adopties zijn uit 2006 en 2009; niet super lang geleden, maar toen waren er nog geen volwassen Chinese geadopteerden in Nederland – ik kende ze in elk geval niet. Wel Koreanen, waarbij sommige aspecten hetzelfde waren als China, en andere juist weer heel verschillend.

Zo hebben veel Koreaans geadopteerden in elk geval wát informatie uit hun dossier, over hun biologische familie. Iets dat voor Chinees geadopteerden vrijwel nooit aan de orde is; wie biologische familie kent, is die meestal alleen door een intensieve speurtocht op het spoor gekomen, al dan niet met hulp van de media.

Doordat de stem van volwassen geadopteerden ‘in het gesprek erbij komt’, merk je dat de toon verandert. Ze zijn in veel opzichten hetzelfde als de adoptieouders waarmee je contact hebt: afkomstig uit alle delen van Nederland, met een waaier aan opvattingen, ideeën, voorkeuren en overtuigingen, die willekeurig bij elkaar komen in gesprekken en ontmoetingen. Ik vind het heel belangrijk om goed te luisteren naar wat ze vinden en willen. Onderwerpen als online zichtbaarheid, privacy en contact met biologische familie, daarin kunnen ze een uniek perspectief bieden.

Wat me wel opvalt, is dat hun mening – los van wat die ook is – een hele discussie soms kan ontwrichten of doodslaan. Als een geadopteerde een mening geeft, dan is dat dus zo en heb je dat maar te accepteren. Bam. Niks meer aan doen. Niet tegenin gaan, want het gaat niet om jou, het gaat om de geadopteerde en het is het verhaal van de geadopteerde. Toch?

Nou… niet helemaal. Bij het onderwerp privacy vind ik bijvoorbeeld dat het verhaal van de adoptie niet alleen dat van de geadopteerde is. Het is óók van de adoptieouder en van de eventueel al aanwezige broertjes en zusjes. Zet je wel of niet een video op Facebook van de overdracht? Is dat ‘je kind uitventen’? Of is dat ‘je blijdschap met de wereld delen’? Zij krijgen ouders, maar jij kreeg een kind.

Ironisch genoeg wordt een overgrote meerderheid van de biologisch eigen kinderen vanaf dag 1 aan de wereld getoond, in meer of mindere mate van openheid. Fruithapjes, stapjes, grappige uitspraken… Moeten we dat ook stoppen, totdat zij hun zegen kunnen geven? Het aspect online privacy wordt natuurlijk in steeds grotere mate relevant, voor iedereen in de samenleving. Wij werden nog niet ge-Googled bij onze eerste sollicitatie, 20 jaar geleden. Inmiddels moet je nadenken of je wel bekend wil staan als kampioen biertappen bij je studentenvereniging… Zou het invloed hebben op je kans op gesprek te komen? Misschien wel. Hoe Googlebaar je wil dat je kinderen zijn, is een overweging waard, zeker ook op de langere termijn.

Toch denk ik dat we moeten zorgen dat de mening en visie van volwassen geadopteerden – in het algemeen, niet per se over dit onderwerp – niet automatisch op een onaantastbaar voetstuk wordt geplaatst, omdát ze geadopteerde zijn.

Hun positie in het verhaal is natuurlijk anders – zij zijn de afhankelijke partij, die nergens om heeft gevraagd en van hot naar haar is geschoven. Het maakt hun beleving relevant en belangrijk, maar niet automatisch ‘alleszeggend’. Omdat je zelf geadopteerd bent, heb je nog niet ‘the final word’ in een discussie, net als iemand met een ledemaatafwijking niet kan bepalen hoe jij voortaan moet reageren op een dergelijke handicap. Ze kunnen perspectief bieden, stof tot nadenken geven, dat natuurlijk wel.

Toch: als één geadopteerde fel ageert tegen het online zetten van de video van een overdracht, betekent dat niet dat het niet meer mag in adoptieland. Ook niet als het er tien zijn, of 40, die datzelfde vinden Al spelen aantallen in zeker opzicht natuurlijk wel mee – één zwaluw maakt nog geen zomer.

Wie geadopteerd is, is daarmee nog niet deskundig over het onderwerp adoptie. Hij of zij heeft een mening over zijn eigen adoptie. Deskundigheid over het onderwerp kan natuurlijk wel groot zijn bij iemand die zich er meer dan gemiddeld in verdiept; die in een vereniging zit, veel leest, veel contacten heeft. In dat geval hecht ik echt meer gewicht aan wat zo iemand zegt dan bij een geadopteerde die dat niet doet en gewoon een persoonlijke mening geeft, uit de losse pols.

Volwassen geadopteerden zijn het waard om naar te luisteren, ze moeten meepraten en meebepalen. Ze zijn alleen geen rechter en jury ineen, over een complex onderwerp als adoptie. Want horen we ze genoeg? Horen we alleen de geadopteerden die een duidelijke mening hebben, of die de behoefte hebben hun mening te uiten? Waar zijn de talloze geadopteerden die je niet hoort? Wat vinden zij en waarom? Dingen om over na te denken, naarmate de discussie zich verder ontwikkelt.

Reacties (1)

  1. Avatar Sofi@2012 schreef:

    Wat heb je dit goed verwoord, Karen. Het valt mij ook op dat (constructieve) discussies vaak doodvallen wanneer een geadopteerde zijn haar woord doet, zo jammer. Mooi dat je hier met.je column een ander perspectief belicht.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *