Kijkje bij adoptie in Hongarije

Sinds enkele jaren worden er in Nederland via de Nederlandse Adoptie Stichting (NAS) kinderen uit Hongarije geadopteerd. Om een beter beeld te krijgen van dit adoptieland, zijn in het voorjaar van 2016 twee medewerkers van de Adoptievoorzieningen, Zindzi Folmer en Annemarie Vernooij, naar Hongarije afgereisd om daar ter plekke een kijkje te gaan nemen bij tehuizen en scholen. In dit artikel beschrijven ze een deel van de informatie die ze onderweg op hun werkreis hebben verzameld.

hongarije webTijdens ons verblijf in Hongarije hebben we onder meer een bezoek gebracht aan de kinderbescherming in diverse provincies en aan de Centrale Autoriteit in Budapest. Ook hebben we een kinderthuis bezocht en hebben we kennisgemaakt met een pleeggezin.

Opvang binnen de provincie

Het hele systeem van kinderbescherming, adoptie, pleegzorg en voogdijzaken is in Hongarije provinciaal geregeld. Er zijn negentien provincies. Als een kind uithuisgeplaatst wordt, wordt het eerst binnen de provincie in de pleegzorg opgevangen. Ook als het kind later in aanmerking komt voor adoptie, wordt in eerste instantie binnen deze provincie gezocht naar adoptieouders alvorens landelijk te zoeken naar geschikte ouders. Een voordeel van dit systeem is dat medewerkers van de kinderbescherming alle kinderen in hun provincie persoonlijk kennen, en daarnaast ook de pleegouders en aspirant-adoptieouders in het gebied. Matching gebeurt daardoor niet alleen op basis van een papieren dossier, maar ook op basis van persoonlijk contact.

In Hongarije staat de stabiliteit van de leefomgeving van kinderen hoog in het vaandel. Kinderen verblijven langdurig op dezelfde plek en maken idealiter geen overplaatsingen mee na de uithuisplaatsing tot het moment dat ze terug gaan naar het biologische gezin dan wel geadopteerd worden. Wanneer dit vanwege een extra zorgbehoefte niet kan (bijvoorbeeld omdat een specialist te ver weg woont) wordt hiervan afgeweken. Maar het beleid is dat kinderen op één plek verblijven en in principe altijd in een pleeggezin. Veel kinderen die geadopteerd worden, hebben dan ook eerst een band kunnen opbouwen met hun pleegouders.

De opvang van uithuisgeplaatste kinderen in pleeggezinnen is in Hongarije wettelijk vastgelegd. Helaas blijken er in de praktijk niet in alle provincies voldoende pleeggezinnen voor de kinderen te zijn. Dan worden kinderen alsnog in een kindertehuis geplaatst. Dit gaat vaak om kinderen met een medische zorgbehoefte. Maar sinds 2014 zijn dit ook regelmatig (relatief) gezonde kinderen onder de 3 jaar. Dit heeft te maken met een wetswijziging waardoor pleegmoeders sinds 2014 geen recht meer hebben op ouderschapsverlof. Kinderen die niet naar school gaan (onder de 3 jaar) vinden hierdoor minder makkelijk opvang in pleeggezinnen.

Binnenlandse en buitenlandse adoptie

Veel kinderen die onder toezicht van de kinderbescherming staan, komen na een tijd in aanmerking voor adoptie. Hongarije kent een groot aantal binnenlandse adopties en alle kinderen worden in eerste instantie (maximaal twee keer) binnenlands voorgesteld. Wanneer er geen adoptieouders voor een kind gevonden kunnen worden in de eigen provincie, wordt in de andere provincies gekeken naar geschikte ouders, maar vrijwel altijd volgt voor dit kind een buitenlandse adoptie. Bepaalde groepen kinderen hebben weinig kans om binnenlands geadopteerd te worden. Dit zijn kinderen met een (ernstige) medische achtergrond, kinderen ouder dan 3 jaar, siblings en triblings en kinderen met een Roma-achtergrond. Deze groepen kinderen komen uiteindelijk in aanmerking voor buitenlandse adoptie. In tegenstelling tot veel vooroordelen worden er weinig kinderen met FAS (foetaal alcoholsyndroom) geadopteerd vanuit Hongarije.

De buitenlandse adopties worden landelijk geregeld door de Centrale Autoriteit in Budapest, waar alle dossiers van ouders uit verschillende landen worden bewaard. Als een kind beschikbaar is voor adoptie, worden uit deze dossiers drie à vier geschikte ouderparen geselecteerd door de medewerker van de Centrale Autoriteit. Vervolgens komen de provinciale adoptiemedewerkers van de kinderbescherming, die het kind het beste kennen, deze dossiers samen met een psycholoog doornemen en wordt er een keuze gemaakt. Opvallend is dat in Hongarije officieel ook alleenstaanden (zowel mannen als vrouwen) en stellen van hetzelfde geslacht mogen adopteren. In de praktijk blijkt er echter een voorkeur te zijn voor getrouwde heterostellen. Zolang zij nog op de wachtlijst staan, maken andere aspirant-adoptieouders in Hongarije weinig kans.

hongarije tabel

 

 

 

Auteurs: Zindzi Folmer en Annemarie Vernooij