Brown

Tekst Sandra Benschop

‘Voetballer-zijn is mijn identiteit. Ik ben een oranje leeuwin’, zegt Merel van Dongen in de Volkskrant in het eerste weekend van het WK-voetbal. Kun je een kleur zijn? Of heb je een kleur?

Diezelfde vraag stelde ik mezelf bij het zien van het toneelstuk A Seat at the Table. Pijnlijk theater over je buitengesloten voelen op basis van je huidskleur en identiteit. Zwart-zijn heeft maar zelden met de kleur van iemands huid te maken, maar alles met identiteit.

Thuis praat ik aan de keukentafel met de jongens over kleur. Als ik iets probeer uit te leggen over politiek correct praten over de kleur van je huid en dat er nog maar twee smaken over zijn, zie ik twee paar verbaasde ogen tegenover me. “Ik ben toch niet zwart!” Het klinkt bijna verontwaardigd, alsof ik iets aan mijn ogen mankeer. Ook de vraag welke kleur ik dan heb, wordt begroet met opgetrokken wenkbrauwen; wit zeker niet, iets met geel, roze en eigenlijk heel, heel licht bruin, is waar ze op uit komen. Eigenlijk allemaal bruin dus. Met heel veel nuance.

Ik vertel hun een verhaal uit de oude doos. Hoe ik met de oudste op mijn rug, toen hij een prulletje van nog geen twee was, eindeloos door Nairobi slenterde. En dat ik dagelijks een praatje maakte met een verkoopster in een stoffenzaak. Op een dag toen prulletje al wat meer praatjes had, keek ze van hem naar mij en vertrouwde mij toe: “He’s getting brown.” Huh? Dat was hij in mijn ogen al. Maar ik zag iets over het hoofd. Dat prulletje zwart was bij geboorte, legde ze uit, maar nu onder mijn invloed aan het verbleken was. Aha! Ik, bijdehand: “Ik woon hier nu ook al een tijdje … Am I getting brown?” Ik heb zelden iemand zo kostelijk in lachen uit zien barsten: “Girl!!! You are never gonna get brown!”

Kleur en identiteit zijn beladen en complexe begrippen in onze tijd. Het besef dat er systemen van uitsluiting werkzaam zijn, dringt maar langzaam door. Denk niet zwart, denk niet wit, maar in de kleur van je hart, is actueler dan ooit. Gelukkig zijn er weken dat ons aller hart oranje is.

Sandra Benschop is getrouwd met Gert-Jan van Wijk. Samen zijn ze de ouders van Matthew en Joseph.

Zie ook: www.sandrabenschopcoacht.nl