Vragenderwijs: lekker in je lijf

‘Onze zoon heeft slaapproblemen.’ ‘Mijn puberdochter vliegt uit de bocht.’ Adoptieouders die vragen of twijfels hebben over de ontwikkeling of opvoeding van hun kinderen kunnen terecht bij Adoptievoorzieningen. Ook geadopteerden, leerkrachten of andere betrokkenen kunnen daar terecht. In deze rubriek komen zaken voorbij die daar aan de orde komen.

Belang van aanraking

Wanneer zit je kind lekker in z’n vel? Hoe kun je dat zien? En hoe kun je eraan werken? Bij de advieslijn van Adoptievoorzieningen is dit vaak een onderwerp van gesprek met adoptieouders. Direct of indirect. Als het gaat over hechting en basisvertrouwen, functioneren op school, contact met vriendjes, lekker slapen, spelen, sporten, omgaan met emoties, stress reguleren… een mens neemt zijn lijf mee.

Aan een kind kun je vaak zien of het zich prettig voelt door te letten op de non-verbale signalen. Beweegt je kind zich ontspannen en zelfbewust, of alsof het er niet mag zijn? Kan je kind zich in verschillende situaties afstemmen op anderen, of voelt het de dingen niet aan? Voegt je kind zich als het bij je zit, of voel je eigenlijk een plankje op schoot? Stand van de schouders, oogopslag, lichaamstemperatuur, stem, lichaamsgeur… het geeft ons belangrijke informatie – als we er aandacht voor hebben. Het lijf is wijs en het waard om serieus genomen te worden. Ieders lichaam moet regelmatig ontspannen, genieten en rusten. Dat geldt voor zowel het kind als de ouders en het is een belangrijke voorwaarde voor een gezonde hechtingsrelatie… Dus knuffel, bungel, aai, speel, stoei, spring, wandel, lach, draag, luister, streel, smeer, badder, bekijk, masseer, lees voor, adem en geniet van elkaar! Door aanraking en samen bewegen maakt het lichaam endorfine aan, wat het gevoel van verbondenheid versterkt. Niet alleen bij je kind, maar ook bij jezelf!

Doen we het goed?

Een kersverse adoptievader maakt zich zorgen, want zijn vierjarig zoontje Samuel vertoont thuis steeds babygedrag, zo vertelt hij door de telefoon. En hij en zijn vrouw twijfelen een beetje hoe ze daarmee om moeten gaan. Ze wisten wel vanuit de adoptievoorlichting dat het vaker voorkomt, maar willen graag even bevestiging over hun aanpak. Tot op heden, vertelt vader, gaan ze er gewoon in mee en Samuel reageert er ook prima op. Later lijkt hij weer gewoon een echte kleuter in zijn gedrag.

Het gesprek dat volgt, gaat vooral over de voordelen die het ouders en Samuel oplevert als ze deze inhaalslag met elkaar kunnen maken. Niet alleen Samuel heeft immers deze zorg en aandacht gemist toen hij als baby in het kindertehuis verbleef. Ook voor de adoptieouders is dit een fase die zij met hem gemist hebben. Uitgebreid met elkaar ‘baby spelen’ is dus eigenlijk ook een soort herkansing. Met deze bevestiging kunnen de ouders van Samuel weer verder en volop van hem gaan genieten.

Gevoelens uiten via beweging en spel

De moeder van Jonatan belt. Haar zoon is nu bijna 11 jaar oud en kwam op ruim 3,5-jarige leeftijd vanuit China in het gezin. Hij heeft een twee jaar oudere zus uit China. Het gezin heeft in het verleden voor zowel Jonatan als zijn zusje na hun komst naar Nederland video-interactiebegeleiding gehad van Adoptievoorzieningen. De begeleiding is zo’n drie jaar geleden afgerond. Jonatan heeft zich in die tijd ontwikkeld maar is nog erg onzeker en kwetsbaar. Vooral zijn emoties zijn heel lastig te peilen. Moeder belt om te overleggen of ze nog iets extra’s voor Jonatan kan inzetten om hem te helpen.

Op school loopt ze ertegenaan dat er weinig begrip is voor het feit dat zijn adoptieachtergrond voor hem nog steeds doorspeelt in de dagelijkse dingen. Jonatan is gesloten en onzeker. Hij kan lastig veranderingen aan, heeft weinig vriendjes en soms is hij stiekem of heeft hij een ander beeld van de realiteit. Sociaal-emotioneel is hij veel jonger dan zijn kalenderleeftijd. Jonatan praat niet over zijn adoptie, lijkt er geen emoties over te hebben. Twee jaar geleden is het gezin op rootsreis geweest. Voor zijn zusje was dit heel fijn, maar hoe Jonatan het ervaren heeft, weet moeder eigenlijk niet: hij laat daarover niets zien. In contacten ontloopt hij vaak dingen die voor hem lastig zijn.

Nadat er samen met moeder een beeld geschetst is van Jonatan, lijkt het een goed idee om hem te ondersteunen bij het omgaan met zijn emoties vanuit de basis. De nazorgmedewerker vraagt of moeder wel eens aan psychomotorische kindertherapie (PMKT) heeft gedacht. Omdat Jonatan geen prater is, lijkt het moeder een goed idee om hem via beweging, creatieve middelen en spel te helpen om zich te uiten, zodat hij wat steviger in zijn schoenen kom te staan. De nazorgmedewerker zoekt wat geschikte adressen uit de sociale kaart van PMKT-therapeuten die bekend zijn met adoptiekinderen en stuurt deze per e-mail aan moeder. Zij kan zelf de websites bekijken en contact opnemen met een therapeut die haar aanspreekt. Moeder is blij dat ze aan het werk kan.

Wist u dat…

  • Adoptievoorzieningen de mogelijkheid biedt om binnen een video-interactiebegeleidingstraject ook Sherborne Samenspel te doen?
  • Sherborne Samenspel speciaal ontwikkeld is voor adoptiegezinnen en daarmee is toegespitst op het opbouwen van een veilige hechtingsrelatie met uw adoptiekind?
  • De professioneel begeleide bewegingsoefeningen die u samen met uw kind doet, uw kind de gelegenheid geven om gemiste vroegkinderlijke lichamelijke ervaringen zoals gewiegd en gedragen worden in te halen?
  • Deze bewegingsoefeningen op onbewust niveau doorwerken op de hechting, het basisvertrouwen, het brein en de stressregulatie?
  • Er met Sherborne Samenspel gefaseerd gewerkt wordt aan zaken als genieten van (en overgeven aan) zorg, lichaamsbeleving , afstemmen op elkaar, omgaan met grenzen, zelfvertrouwen, ruimte innemen, kracht leren kennen, onderling plezier maken?
  • Sherborne Samenspel soms ook met het hele gezin gedaan wordt?