Plan Angel: ‘Iedereen heeft recht te weten wie hij of zij is’

Om zoveel mogelijk families bij elkaar te kunnen brengen roept Marcia Engel Colombiaanse geadopteerden en Colombiaanse ouders die een kind hebben afgestaan, op zich te melden. Van alle betrokkenen wil ze de DNA-gegevens verzamelen in een databank. Hoe meer DNA-profielen, des te groter de kans op succes.

“We proberen als een olievlek te groeien. Ons doel is minstens duizend profielen op te nemen in vier jaar tijd”, zegt Marcia Engel (40). Ze is oprichter en voorzitter van Plan Angel, een organisatie die familieleden bij elkaar wil brengen die uit elkaars leven verdwenen zijn. Het DNA-project is een belangrijke activiteit van Plan Angel, en een initiatief van Marcia zelf. Ze werd daarbij gedreven door haar eigen ervaringen. Marcia werd als tweejarig Colombiaans meisje geadopteerd door Nederlandse ouders. Vanaf haar twintigste, na de geboorte van haar oudste zoon die ernstig ziek bleek te zijn, is ze gaan zoeken naar haar biologische ouders. Die vond ze, al was haar altijd verteld dat ze een weeskind was. Na negen jaar ontdekte ze dat de man die zich haar vader noemde, toch niet haar biologische vader was. “Toen stond mijn wereld wel even stil… Zoiets wens ik echt niemand toe. Die ontdekking is voor mij traumatisch geweest.”

Papieren kloppen vaak niet

Dat was in 2015. Strijdbaar als ze is, herpakte ze zichzelf redelijk vlot en twee jaar later begon ze met haar project om Colombiaanse ouders en geadopteerden elkaar terug te laten vinden op basis van DNA. Zekerheid boven alles! “Want al zegt je gevoel: ‘Dit is ze, dit is mijn moeder, dit klopt’, je moet altijd een DNA-test doen. Altijd!” Daarom ging ze zelf DNA-kits kopen en uitdelen: doe-het-zelfsetjes om DNA af te nemen, op te slaan en te verzenden naar een verzamel- en opslagpunt.
Dat kost geld en Marcia strijdt er nu voor, met haar stichting Plan Angel en andere organisaties van geadopteerden, dat de Nederlandse overheid dat gaat betalen. “Wij vinden dat iedereen er recht op heeft te weten van wie hij of zij afstamt. Er zijn alleen al zo’n 5.500 Colombiaanse geadopteerden in Nederland. Zij moeten betalen om erachter te komen wie ze zijn. Ze moeten niet alleen een DNA-test kopen, ze draaien ook op voor de reiskosten, het zoeken, noem maar op. Dat vind ik oneerlijk. Zeker omdat de Nederlandse overheid jarenlang heeft toegestaan dat adopties onzorgvuldig werden uitgevoerd. Negen van de tien keer kloppen de papieren van geadopteerden niet, en er zijn veel schrijnende zaken. Dat is het verhaal dat verteld moet worden. Als de overheid nu de DNA-kits betaalt, ook voor de ouders in Colombia, en de DNA-databank vult zich, wereldwijd, dan hoef je als geadopteerde straks niemand meer te betalen om de juiste informatie te krijgen. Dan komen de uitslagen als vanzelf.”

DNA-tests uitdelen in Colombia

Marcia is niet alleen actief in Nederland. Aan deze kant van de plas benadert ze binnenlandse en buitenlandse politici om op Europees niveau de kwestie op de agenda te krijgen. Daarnaast gaat ze regelmatig naar Colombia. Ze probeert daar, net als hier, veel publiciteit te krijgen om daarmee aandacht te trekken van betrokkenen zoals de geboortemoeders, zodat die zich melden en registreren. Verder organiseert ze er meetings voor mensen die een kind ter adoptie hebben afgestaan. Daar en op andere plekken worden DNA-testen uitgedeeld en afgenomen en kunnen lotgenoten met elkaar in contact komen. “Biologische ouders zijn vaak verscheurd door verdriet en voelen zich machteloos. Ze hebben hun kinderen soms onder verschrikkelijke omstandigheden afgestaan of de kinderen gingen ter adoptie naar het buitenland zonder dat ze dat wisten. Ze hebben meestal niet de middelen om een DNA-kit te kopen of zijn niet op de hoogte van de mogelijkheden. Deze belemmeringen willen wij weghalen door zelf daarheen te gaan, DNA-testen beschikbaar te stellen en hen te begeleiden in het traject. Door ons voelen ze zich gehoord.”

Subsidie aanvragen bij Nederlandse overheid

Plan Angel werkt momenteel op diverse fronten en op verschillende manieren om zoveel mogelijk DNA te verzamelen. Zo heeft Marcia een bedrijf opgezet, EXON DNA, waardoor ze retailer is geworden voor de Amerikaanse firma Family Tree DNA en wereldwijd DNA-testen kan verkopen. “Dat kan letterlijk aan een iedereen zijn. Kosten 100 euro per stuk. Maar Plan Angel biedt als extra service aan Colombiaanse geadopteerden die via ons zoeken, een korting voor de DNA-kit. We vragen dan 63 euro per test.”
Daarnaast probeert ze samen met andere adoptieorganisaties zoals Shapla (een community van geadopteerden uit Bangladesh), UAI (United Adoptees International) en de stichting Mijn Roots (voor geadopteerden uit Indonesië) voor elkaar te krijgen dat de overheid subsidie gaat geven om dit te kunnen doen. “Want in feite doen we dit werk voor de Nederlandse staat, en dan moeten we het nog zelf betalen ook. Daar ben ik wel een beetje klaar mee!”
Overigens is het matchen van DNA-profielen niet de enige activiteit van Plan Angel. De organisatie heeft ook projecten op het gebied van adoptie (voor ouders en geadopteerden die ondersteuning zoeken) en educatie (een lesprogramma voor kinderen van groep 7 en 8 van de basisscholen), en specifiek voor afstandsmoeders (van, door en voor moeders die hun kind(eren) uit het oog zijn verloren).

Zie voor meer informatie: wwwplanangel.org.