Project Adopted: Herkenning en bewustwording door foto’s en verhalen

Het moet een website worden, een tentoonstelling en een boek: Project Adopted. In het najaar van 2016, als adoptie in Nederland zestig jaar bestaat, wil initiatiefnemer Ton Sondag klaar zijn. Zestig portretten in woord en beeld van geadopteerden, geboortemoeders en adoptieouders. De foto’s zijn van zijn hand, de verhalen zijn opgetekend door zijn partner Inge van Meurs.

Medio vorig jaar kwam Sondag, zelf geadopteerd, op het idee. Aanvankelijk wilde hij alleen geadopteerden portretteren, maar al doende ontdekte hij dat de twee andere partijen van de adoptiedriehoek niet mochten ontbreken. Onlosmakelijk verbonden, noodzakelijk om het plaatje compleet te maken. Geadopteerden hebben zich inmiddels meer dan voldoende gemeld. Momenteel is Sondag nog op zoek naar adoptieouders en afstandsouders die hun verhaal willen vertellen en gefotografeerd willen worden.

Project Adopted heeft twee hoofddoelen, vertelt Sondag. Op de eerste plaats wil hij een website opzetten waar de foto’s en verhalen van geadopteerden, adoptieouders en biologische ouders leiden tot herkenning en bewustwording bij alle betrokkenen. En waar ze indien nodig een doorverwijzing vinden naar adoptiegerelateerde informatie of professionele hulp. Op de tweede plaats wil hij adoptie onder de aandacht brengen van een groot publiek: “Want de meeste mensen hebben werkelijk geen idee.”

“Zo’n plek ontbreekt nu”, weet Sondag. “Adoptie, afgestaan worden is een traumatische gebeurtenis in een mensenleven. Pas de laatste jaren heb ik ontdekt dat veel van de problemen waar ik in mijn leven tegenaan gelopen ben, voor een groot deel terug te voeren zijn op mijn adoptie. Toen ik dat besefte, was ik benieuwd hoe het andere geadopteerden is vergaan. Dat was een belangrijke reden voor dit project.”

Mildheid

Eenmaal ondergedompeld in adoptieland ontdekte hij al snel dat hij niet de enige was die kampte met adoptiegerelateerde problematiek. “De gesprekken met andere geadopteerden werken helend, ik krijg een soort mildheid over me die ik nooit eerder heb gehad. Ik hoop dat anderen dat ook kunnen ervaren als ze herkenning vinden dankzij het project.”

Project Adopted richt zich op alle meer dan 55.000 in Nederland woonachtige geadopteerden, hun adoptieouders en biologische ouders. Sondag wordt daarbij nadrukkelijk terzijde gestaan door zijn partner Inge van Meurs. Zij brengt daarvoor haar expertise als psychotherapeut in. “Deze bundeling van krachten – ervaringsdeskundigheid, professionele kennis en kunde en artistiek talent – maakt het mogelijk dit project op het snijvlak van kunst en maatschappelijk belang op te zetten”, zo staat te lezen op de website van Sondag.

Om dat alles te realiseren is in totaal zo’n 15.000 euro nodig. Een eerste aanzet is er al. Zo is voor 30 euro een speciaal ontworpen T-shirt te koop waarvan de opbrengst naar het project gaat, kan het boek dat in het najaar moet verschijnen al vast besteld (en betaald) worden, wordt er hard gewerkt om geldschieters te vinden en is een crowdfundingsactie op komst die 15.000 euro bijeen moet brengen. Sondag is ervan overtuigd dat het goed komt. “Er zijn nog wel wat problemen te overwinnen maar het project gaat er gewoon komen. Ik denk wel dat het lukt. Het zou zo fijn zijn als alle betrokkenen er wat aan hebben en hun kwaliteit van leven kunnen verbeteren. Dat ik de volgende generatie geadopteerden wat eerder op weg kan helpen. Ik had het zelf allemaal zo graag wat eerder geweten.”

‘Oh ja, je bent geadopteerd en we eten rode kool’

Ton Sondag (54) is geboren in Moederheil, een doorgangshuis voor ongehuwde moeders en hun kinderen in Breda. Na anderhalf jaar wordt hij geadopteerd. Hij gaat met zijn adoptieouders in Vlissingen wonen. Drie maanden later krijgt hij een eveneens geadopteerd broertje.

Over adoptie werd nooit gesproken in het gezin. Formeel wist Ton het jarenlang niet eens. “Tot ik op een dag uit school kwam en mijn ouders zeiden: ‘Ga even op de bank zitten, we moeten je wat vertellen: je bent geadopteerd.’ Zoiets, dat was het dan. ‘Oh ja, en we eten vanavond rode kool.’”