Vragenderwijs: Wel of niet praten over Haïti?

‘Onze zoon heeft slaapproblemen.’ ‘Mijn puberdochter vliegt uit de bocht.’ Adoptieouders die vragen of twijfels hebben over de ontwikkeling of opvoeding van hun kinderen kunnen terecht bij Adoptievoorzieningen. Ook geadopteerden, leerkrachten of andere betrokkenen kunnen daar terecht. In deze rubriek komen zaken voorbij die daar aan de orde komen.

Wel of niet praten over Haïti?

Moeder Agnes belt om iets te vragen over haar oudste kind. Ze heeft twee dochters uit Haïti (9 en 11 jaar oud), die biologische zusjes van elkaar zijn. Ze hebben de meiden opgehaald toen ze 2 en 4 jaar oud waren. De jongste is een extravert meisje, dat al vanaf het begin heel veel vragen heeft over haar voorgeschiedenis en biologische familie. De oudste wil het echter helemaal niet over Haïti hebben en wordt telkens boos wanneer haar zusje het onderwerp aankaart. Dat leidt regelmatig tot irritaties en spanningen thuis. Ouders vragen zich af hoe ze beide dochters kunnen steunen, terwijl hun behoeftes zo verschillend zijn. En ze vragen zich af wat er achter de boosheid van hun oudste zit en of ze daar iets mee zouden moeten…

In het telefoongesprek met de medewerkster van Adoptievoorzieningen die doorvraagt over de thuissituatie, blijkt dat de oudste dochter een binnenvetter is. Ze praat niet makkelijk en heeft de neiging om dingen zelf op te lossen, juist als het moeilijk wordt. Met vader heeft ze een sterke band, ze houden beiden erg van voetbal. Op de vraag waar ze zich precies zorgen over maakt, antwoordt moeder Agnes dat ze bang is dat haar oudste haar gevoelens te veel wegstopt, waardoor ze later misschien vastloopt. Haar wens is dat allebei hun dochters de kans krijgen om hun voorgeschiedenis te verwerken en zich te verbinden met hun oorsprong en cultuur, omdat ze gelooft dat hen dat sterker maakt in hun sociaal-emotionele en identiteitsontwikkeling.
Ervan uitgaand dat hun oudste daar extra hulp bij nodig zal hebben, omdat ze vanuit haar voorgeschiedenis geleerd heeft zich te ‘harden’ als ze zich kwetsbaar voelt, lijkt het moeder zinnig om er eens uitgebreider over door te praten. Ze vraagt een consultatiegesprek aan, waarin de adoptieprofessional samen met beide ouders zal bespreken wat ze thuis kunnen bieden en of een ondersteunende (non-verbale) therapie hun dochter zou kunnen helpen.

Identiteitsboekje maken

Lin is geadopteerd uit China toen ze bijna 3 jaar oud was. Ze is nu 8 jaar. Volgens vader Gerard is Lin is een vrolijk, ijverig en pienter meisje dat zich goed ontwikkelt. Ze lijkt weinig met haar adoptie bezig. Als het toevallig ter sprake komt, ontwijkt ze het een beetje, haar bijzondere voorgeschiedenis lijkt haar niet echt te boeien. Gerard hoort van andere adoptieouders dat het belangrijk is om vóór de start van de puberteit met kinderen een rootsreis te maken. Hij vraagt zich af of ze dat ook moeten doen.

Gerard krijgt het advies om de komende tijd beter te onderzoeken wat de gedachten, gevoelens en eventuele fantasieën van Lin zijn over wat een rootsreis voor haar zou kunnen betekenen. Er zijn verschillende manieren om hier op een ontspannen manier over in gesprek te komen. Een van de ideeën is bijvoorbeeld: maak samen met haar een creatief ‘Lin-boekje’. Daarin kun je alle aspecten verwerken over wie ze is, wil zijn, of wil worden.