Vragenderwijs: ‘Zolang ze klein zijn, zijn ze nog leuk’

Marianne belt en vertelt: ‘Gisteren liep ik in de supermarkt met mijn Zuid-Afrikaanse zoontje van drie. We liepen langs twee oudere dames die stopten met praten en vriendelijk knikten en mijn zoon en mij uitgebreid bekeken. Ik knikte vriendelijk terug. Nog binnen gehoorafstand zei een van beide dames ineens tegen de andere: “Tja, zolang ze nog zo klein zijn, zijn ze nog leuk.” Die kwam even binnen bij mij. Ik had de neiging om me om te draaien, terug te lopen en te zeggen dat hij ook nog leuk zal zijn als hij groot is, maar ik ben doorgelopen. Maar de opmerking blijft door mijn hoofd zingen. Had ik moeten reageren? Was het discriminerend bedoeld? Of bedoelde ze in het algemeen dat kleine kinderen leuker zijn dan volwassenen? Het voelt alsof ik een steek heb laten vallen, ik mijn zoon had moeten verdedigen.’

Als een gezin zichtbaar een adoptiegezin is, komt het soms voor dat wildvreemde mensen op een ongepaste manier een vraag stellen of opmerkingen maken. Of bijvoorbeeld ineens gaan vertellen hoe zij over adoptie denken en of het wel gepast is om een kind uit een andere cultuur op te nemen. Dit soort momenten kunnen vervelend of zelfs pijnlijk zijn, weet de nazorgmedewerker en adviseert: je kunt deze vragen van vreemden gerust negeren of rustig maar beslist aangeven dat dit niet een onderwerp is dat je wilt bespreken. Dit helpt vaak wel om onbekende nieuwsgierigen de mond te snoeren.
Je kunt een wat meer genuanceerde benadering inzetten als de vragen gesteld worden door mensen die je goed kent, van wie je weet dat ze het eigenlijk niet verkeerd bedoelen. Je kunt dan kijken waar de vraag vandaan komt: is het oprechte interesse, gebrek aan kennis? In zo’n geval kun je serieus ingaan op de vraag. Maar voel je nooit verplicht.
Naarmate je kinderen groter worden, maak je je als ouder natuurlijk ook zorgen over wat deze onverwachte reacties of opmerkingen met ze doen. Het kan ook hen pijn doen of verwarren. Je kunt je kind proberen voor te bereiden op zulke momenten. Door bijvoorbeeld via rollenspelletjes met ze te oefenen hoe ze zouden kunnen reageren als iemand iets onaardigs vraagt of zegt over adoptie. Vertel hierbij vooral ook weer hoeveel jullie van hen houden en dat andere mensen vaak niet zo veel over adoptie weten. Geef je kinderen het gevoel dat zij trots kunnen zijn op het feit dat jullie nu een familie zijn en dat er niets verkeerd met ze is omdat zij toevallig geadopteerd zijn.