Vragenderwijs

Rituals

Het is een kordate stem aan de andere kant van de lijn. In korte bewoordingen vertelt Helma dat ze gaan scheiden. Ze is vastberaden, haar ex-man en zij hebben veel geprobeerd maar het is op. De familie is op de hoogte en de kinderen weten het inmiddels ook.

Bij het woord ‘kinderen’ verdwijnt de kordaatheid uit haar stem. Ze vraagt zich af hoe ze zo goed mogelijk de kinderen in twee huizen op kan laten groeien. Samen blijven wonen was geen optie en al snel was een tweede huis gevonden waar zij introk.
In samenspraak met haar ex-man werd de verhuizing zorgvuldig gepland en besproken, de kinderen hebben immers houvast nodig door oude en vertrouwde spullen in de nieuwe leefsituatie te weven. De kinderkamers werden als eerste in orde gemaakt terwijl er nog geen stoel in de woonkamer stond.
De kinderen mochten meehelpen, de kinderhoekjes in de nieuwe woonkamer waren net zo ingericht als in het oude huis en na een aantal proefbezoekjes was dat ‘het huis van mama’. En toch, geeft Helma aan, is het huis nog geen thuis. Dat merkt ze aan de kinderen en ook aan zichzelf.

Ik vraag naar de routines: zijn er een aantal dezelfde planten of schilderijen als in het oude huis en wellicht een meubelstuk dat meegenomen is?
Er wordt hetzelfde gegeten, de routines zijn onveranderd en het konijn kreeg eenzelfde hok als in de oude woning, op dezelfde plek, alleen nu in een andere tuin.
We spreken over de slaaprituelen van de kinderen waarbij de shirts met de geur van papa en mama weer even in het bed thuishoren. En ineens weet Helma het: het is de huisgeur! De reden waarom het huis nog geen thuis is, is omdat de nieuwe woning nog zo anders ruikt. Terwijl ze in het oude huis altijd een huisparfum van het merk Rituals had staan…
Dat ze daar niet eerder aan had gedacht!

Is het toeval dat Helma dit merk koos?

Schuldgevoel door scheiding?

Als ouders gaan scheiden, voelen zij zich vaak schuldig tegenover de kinderen. Voor adoptieouders voelt dit vaak nog zwaarder. Ze wilden zo graag ouders worden, hebben er van alles voor gedaan, en nu strandt het huwelijk.

Ouders zijn vaak bang dat de scheiding bij hun kinderen opnieuw het gevoel zal geven dat zij worden verlaten. Als het onverwachte en onvermijdelijke dan toch gaat gebeuren, neem dan de volgende adviezen ter harte:
• Overtuig de kinderen ervan dat zij niet de oorzaak zijn van de scheiding. Dat ze niets verkeerd hebben gedaan en dat jullie net zo veel van hen blijven houden als jullie altijd al hebben gedaan.
• Let goed op de emotionele behoeften van jullie kinderen. Plaats deze behoeften (zeker in het eerste jaar na de scheiding) voorop. Introduceer nog geen nieuwe mensen in hun leven.
• Praat niet slecht over je ex-partner!
• Neem je kind niet in vertrouwen over dingen waar je met je ex-partner tegenaan loopt. Dit voelt heel ongemakkelijk voor kinderen en zij kunnen hiermee in een loyaliteitsconflict komen.
• Vertel de kinderen vooraf duidelijk wanneer zij naar papa of mama gaan. Wees zo duidelijk mogelijk over wat zij daar kunnen verwachten, welke plannen er zijn gemaakt, en wanneer ze weer terug naar de andere ouder gaan.
• Herhaal dat jullie altijd familie zullen blijven, ook al wonen de kinderen nu in twee huizen.
• Wees je bewust van de nieuwe rol die jullie nu hebben als co-ouders. Jullie worden nu partners in ouderschap. Probeer eventuele boosheid niet in de weg te laten zitten. En als dat erg moeilijk blijkt, zoek dan hulp.
• Probeer vooral ook mooie momenten hebben met de kinderen. Probeer ze te laten zien dat jullie ook in moeilijke tijden fijne momenten kunnen hebben en met elkaar.

Hoe hoog ligt de lat?

Wie kent het niet? Die grappige plaatjes op internet van expectations vs. reality? Waarin de verwachting er een stuk rooskleuriger uitziet dan de werkelijkheid? Voor adoptieouders is dit helaas maar al te vaak echt zo en is er – zeker in het begin – soms weinig om over te lachen met elkaar.

Het hele adoptieproces heeft vaak jaren geduurd en in die periode wordt er naast de keiharde regelzaken ook hoop opgebouwd en stijgen de verwachtingen over het eindelijk compleet zijn van het gezin. Het idee: gezellige maaltijden, verjaardagen met veel vriendjes over de vloer en ontspannen vakanties waar nog jaren over nagepraat kan worden.
Voor ouders is de realiteit vaak anders. Maaltijden die uitmonden in ware veldslagen, verjaardagen met een kind dat door te veel prikkels uit zijn raampje schiet of vakanties die vroegtijdig afgebroken worden omdat het te spannend is. Kortom, teleurstellingen waar je als nieuwbakken ouder mee moet leren omgaan. Veel ouders vinden het lastig dit te accepteren: zij hebben hier toch voor gekozen? Ze vinden daarom dat ze hier dan maar mee moeten omgaan, ondanks de slapeloze nachten en de voortdurende vermoeidheid.
Als deze ouders voor hulp naar Adoptievoorzieningen bellen, proberen we niet alleen een luisterend oor te bieden, we gaan ook samen met de ouders zoeken naar de lichtpuntjes. ‘Wat was de laatste keer dat iets wel lukte?’ is een vraag die we dan bijvoorbeeld stellen. Of: ‘Wanneer heb je wel aan een stuk door geslapen? En vooral: wat heb je toen gedaan of juist niet?’
Tijdens het gesprek blijkt vaak dat ouders de lat voor zichzelf hoog hebben gelegd. Al pratende kunnen we vaak helpen die lat lager te leggen, waardoor er weer ruimte ontstaat voor de ouders om te zien en vooral te voelen dat hun droom werkelijkheid is geworden, compleet met alle uitdagingen die daarbij horen.