Voor pedagogisch medewerkers

Adoptiekinderen zijn in de eerste jaren na aankomst kwetsbaar. Ze zijn nog volop aan het wennen aan hun nieuwe gezin en omgeving. Als ze naar de kinderopvang gaan, is het belangrijk zij zich daar veilig gaan voelen. Dat vraagt extra aandacht voor het kind en een goede begeleiding.  

Niet alle adoptiekinderen reageren in de eerste jaren na aankomst even goed op kinderopvang. Dat ligt meestal niet aan de pedagogisch medewerksters of de organisatie, maar aan het feit dat het kind nog onvoldoende basisvertrouwen heeft om ontspannen te kunnen functioneren in een groep. Het kind wordt dan feitelijk overvraagd.

Onveilige gehechtheid herkennen

Veel adoptiekinderen zijn (nog) niet veilig gehecht als ze voor het eerst naar het kinderdagverblijf gaan. Voor pedagogisch medewerksters kan het lastig zijn om onveilige gehechtheid te herkennen. Faalangstig, klampend, extreem teruggetrokken of te vrij gedrag kan verband houden met een (nog) onveilige gehechtheid. Als een kind zich meer dan normaal aan de volwassenen vastklampt of hen juist vermijdt, als hij vaak de clown uithangt, zich ongeremd gedraagt of geen echte vriendjes heeft, zegt hij eigenlijk: ‘Ik voel me nog angstig, onveilig en onzeker’. Het is dan goed om met de adoptieouders in gesprek te gaan en met elkaar te kijken of het kind zich wel veilig genoeg voelt. Ieder kind heeft immers zijn eigen voorgeschiedenis, ontwikkelingstempo, veerkracht en karakter.

Zo min mogelijk wisselingen

Adoptiekinderen hebben tijd nodig om een veilige gehechtheidrelatie met pedagogisch medewerkers op te bouwen. De kans dat dit lukt, wordt kleiner als er veel wisselingen zijn. Maar het is niet alleen een kwestie van tijd. Adoptiekinderen hebben doorgaans een sensitief responsieve pedagogisch medewerkster nodig die alert is op de soms nog verwarrende gevoelens en signalen van het kind. Het is wenselijk om een adoptiekind in de eerste periode te koppelen aan een vaste medewerker.

Wat kunt u doen?

Benoem zaken en biedt duidelijkheid
Laat een kind merken dat u hem hebt gezien. Dat begint al door tijd te maken voor het begroeten en afscheid nemen. Ontvang en benoem het gedrag dat u ziet. ‘Leroy, je wilt het graag goed doen en dan lukt het toch net niet. Ik begrijp dat je daar boos van wordt.’ Maar ook positief: ‘Yin je straalt helemaal, dat vind ik fijn om te zien.’
Praat veel met het kind over wat u gaat doen, maar ook over wat er gaat gebeuren. Duidelijke opdrachten, structuur en voorspelbare gebeurtenissen helpen het kind om zich op zijn gemak te voelen. Benoem wat u zelf gaat doen (luier verschonen, flesje klaarmaken), maar ook wat het kind doet (een toren bouwen, aan tafel zitten). Ook het benoemen van gevoelens zorgt ervoor dat een kind zich gezien en begrepen voelt (‘Moeilijk hè?’ of ‘Je bent verdrietig omdat…).’

Begeleid overgangen
Kondig opdrachten en gebeurtenissen op tijd aan. Bijvoorbeeld: ‘Over vijf minuten gaan we aan tafel, dus dan moeten we eerst de potloden opruimen en dan gaan we een boterham eten.’ Visuele ondersteuning in de vorm van pictogrammen kan ook helpen bij het voorspelbaar maken van gebeurtenissen en het dagritme.

Bied passende activiteiten
Laat activiteiten goed aansluiten op de ontwikkelingsbehoefte van het kind. Hou daarbij in scherp de gaten of het kind niet overvraagd wordt. Het is belangrijk om geen eisen te stellen aan vorm of inhoud. Plezier en ontdekken staan voorop!

Sensitieve grondhouding
Probeer negatieve emoties en gedrag van een kind niet te voorkomen of te laten oplopen, maar reageer erop. Zorg voor een een stabiele en sensitieve grondhouding. Gaat er iets mis? Help het kind met het herstellen van wat niet goed ging.

Houd contact met ouders
Overleg met de ouders over uw observaties. Ouders en kinderopvang kunnen samen of afzonderlijk (kosteloos) adoptiespecifieke consultatie en hulp krijgen.

Meer lezen

Minibrochure ‘Adoptiekind op het kinderdagverblijf’

Waarmee kun je als pedagogisch medewerker rekening houden als er een adoptiekind in de groep komt? Hoe signaleer je veilig en onveilig hechtingsgedrag? Deze onderwerpen komen in deze brochure aan bod, evenals informatie over de wenperiode, het opbouwen van een vertrouwensband en aandachtpunten bij de dagelijkse gang van zaken.

12 pagina’s
prijs: € 4,95 (incl. verzendkosten)

Bestellen

Consultatie en deskundigheidsbevordering

Heeft u een vraag over een adoptiekind in uw groep? Neem dan contact met ons op voor een gratis consultatie. Ook is het mogelijk om met uw hele team uw deskundigheid op het gebied van adoptie vergroten. Dan kunt u een adoptiedeskundige uitnodigen voor een teamvergadering, een casuïstiekbespreking of voor het geven van een lezing of training.

Wij zijn telefonisch te bereiken via tel. 030 – 233 03 40 keuzenummer 3 van ma t/m do 9.30-12.30 uur. U kunt ons ook een e-mail sturen.