Casus: Met het hele gezin naar school

Carla en Eric* zijn de adoptieouders van vier kinderen uit Oost-Europa. De kinderen zijn tegelijkertijd bij hen geplaatst en hebben allen een zeer belaste achtergrond. Er is sprake van meervoudig vroegkinderlijk trauma. De ouders krijgen te maken met heftig gedrag, de kinderen ontregelen vaak en de onderlinge dynamiek maakt het ouderschap enorm intensief. De ouders zijn begripvol, sensitief en als stel goed op elkaar ingespeeld, maar het vraagt enorm veel van hen. En dan is er ook nog school.

Enige tijd na de komst van de kinderen in Nederland neemt Adoptievoorzieningen telefonisch contact op om te vragen hoe het het gezin vergaat. Ouders vinden het verstandig om met VIB-G te starten om meer handvatten te krijgen voor de opvoeding. In afwachting daarvan wordt telefonische ondersteuning geboden. Met regelmaat zijn er belafspraken met een vaste nazorgmedewerker, waarin de ontwikkeling en aanpak van alle vier de kinderen wordt besproken. Een van de onderwerpen is school, aangezien drie van de vier kinderen leerplichtig zijn.

Langzaam wennen

Carla en Eric hebben in hun woonplaats een basisschool gevonden, waar men weinig ervaring heeft met adoptiekinderen, maar wel zeer bereid is mee te denken over een aangepast wen- en begeleidingstraject. Ook de leerplichtambtenaar wordt hier van meet af aan bij betrokken.
Als de kinderen vijf maanden in Nederland zijn, denken de ouders dat de tijd rijp is voor de oudste en de op een na jongste om gedoseerd te gaan wennen op school. De derde en de jongste zullen later instromen. Kalenderleeftijd is hierbij niet leidend, ouders en school kijken naar waar elk kind aan toe lijkt te zijn.
Afgesproken wordt dat het gezin op vaste dagen van de week samen komt spelen op school. School stelt de BSO-ruimte hiervoor beschikbaar. Terwijl de ene ouder met een van de kinderen in de groep meedraait, blijft de andere ouder met de rest van de kinderen spelen. Stap voor stap wordt dat opgebouwd. Ook wanneer de kinderen in de groep meedoen, kunnen ze af en toe nog even naar de BSO-ruimte om papa en mama iets te vertellen of even stoom af te blazen als het spannend is.

Multidisciplinaire aanpak

Via het sociaal wijkteam vraagt school een persoonsgebonden budget aan. Hiervan wordt een extern deskundige op het gebied van hechting ingevlogen om observaties te doen en ouders en leerkrachten te begeleiden. Ook vraagt de school via het Samenwerkingsverband Centrum Passend Onderwijs een arrangement aan, waarmee extra assistentie in de klas geregeld wordt. De vaste  juf krijgt hierdoor ruimte om specifiek deze kinderen te helpen om hun stress en emoties te reguleren en zich veilig te voelen. Ouders, school, Adoptievoorzieningen en betrokkenen van het sociaal wijkteam van de gemeente blijven regelmatig met elkaar overleggen en stemmen de te zetten stappen goed met elkaar af.

Naast consultatiegesprekken en VIB-G in het gezin vanuit Adoptievoorzieningen, komt de video-interactiebegeleidster van Adoptievoorzieningen op school uitleg geven over adoptie, hechting en trauma en maakt er ook video-opnames die met alle direct betrokkenen worden nabesproken. Leerkrachten en andere betrokkenen krijgen daarmee steun om gedrag en ontwikkeling met een ‘traumabril’ te kunnen zien en interpreteren. Ook biedt het hen praktische handvatten om een veilige en voorspelbare leeromgeving te bieden.

De dochter over wie de meeste zorgen zijn, wordt voor Theraplay aangemeld. Hiermee kan heel gericht gewerkt worden aan het op gang brengen van een veilige gehechtheidsrelatie en daarmee traumaverwerking. Daarnaast wordt, in overleg met Samenwerkingsverband Centrum Passend Onderwijs bekeken welke langdurige externe ondersteuning op school geboden kan worden door de Specialistische oppas/ondersteuningscentrale (SOC) of Zorg binnen onderwijs (ZBO). Gezocht wordt naar een vaste begeleider die het meisje in de klas, maar ook bijvoorbeeld op het schoolplein, kan steunen, haar triggers kent en haar stress kan helpen reguleren. Ouders zijn steeds één van tweeën thuis en staan stand-by om naar school te komen om te helpen, of om haar op te halen als de dag te heftig voor haar is. Heel voorzichtig lijkt het al een klein beetje beter te gaan, het meisje profiteert van de lange adem die iedereen met haar heeft.

De andere kinderen uit het gezin zijn door de stapsgewijze en flexibele aanpak goed ingestroomd in hun klas en pakken elk in hun eigen tempo en niveau de draad op.

*  In verband met de privacy zijn namen in deze casus fictief en details weggelaten